Art. 12. [Uprawnienia] 1. Strażnik wykonując zadania, o których mowa w art. 10 i 11, ma prawo do:
1) udzielania pouczeń,
2) legitymowania osób w uzasadnionych przypadkach w celu ustalenia ich tożsamości,
3) ujęcia osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla mienia i niezwłocznego doprowadzenia do najbliższej jednostki Policji,
4) nakładania grzywien w postępowaniu mandatowym za wykroczenia określone w trybie przewidzianym przepisami o postępowaniu w sprawach o wykroczenia,
5) dokonywania czynności wyjaśniających, kierowania wniosków o ukaranie do sądu, oskarżania przed sądem i wnoszenia środków odwoławczych - w trybie i zakresie określonych w Kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia,
6) usuwania pojazdów i ich unieruchamiania przez blokowanie kół w przypadkach, w zakresie i trybie określonych w przepisach o ruchu drogowym,
7) wydawania poleceń,
8) żądania niezbędnej pomocy od instytucji państwowych i samorządowych,
9) zwracania się, w nagłych przypadkach, o pomoc do jednostek gospodarczych, prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej oraz organizacji społecznych, jak również do każdej osoby o udzielenie doraźnej pomocy na zasadach określonych w ustawie o Policji,
10) obserwowania i rejestrowania przy użyciu środków technicznych obrazu zdarzeń w miejscach publicznych.
2. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, zakres i sposób wykonywania czynności, o których mowa w ust. l pkt 2,3 i 8-10, uwzględniając potrzebę zapewnienia odpowiedniej skuteczności podejmowanych przez strażnika czynności, a także potrzebę ochrony dóbr osobistych oraz wolności i praw człowieka i obywatela.
(...)
2. Strażnik ma prawo legitymowania osób, wówczas jeżeli ustalenie ich tożsamości jest niezbędne do wykonania zadań określonych w art. 10 i 11 ustawy. Celem tej czynności jest identyfikacja osób podejrzanych o popełnienie przestępstw lub wykroczeń, ujętych na miejscu zdarzenia lub w pościgu podjętym bezpośrednio po popełnieniu przestępstwa albo wykroczenia, ustalenia świadków zdarzenia, a także wykonania pisemnego polecenia wydanego przez organy samorządu terytorialnego. Tożsamość osoby legitymowanej ustala się na podstawie dowodu osobistego, tymczasowego dowodu osobistego, tymczasowego zaświadczenia tożsamości, dokumentu stwierdzającego tożsamość cudzoziemca lub paszportu. Można ją ustalić również na podstawie innych niebudzących wątpliwości dokumentów, zaopatrzonych w fotografię i adres osoby legitymowanej lub oświadczeń osób, których tożsamość ustalono na podstawie wymienionych dokumentów. Strażnik jest zobowiązany do utrwalenia w notatniku służbowym danych dotyczących osoby legitymowanej, rodzaju dokumentu lub oświadczenia stanowiącego podstawę ustalenia tożsamości, czasu, miejsca oraz podstawy prawnej i faktycznej podjęcia czynności legitymowania.
3. W przypadku ujęcia osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, a także dla mienia, strażnik jest zobowiązany do wezwania ich do zachowania zgodnego z prawem i odstąpienia od wykonywania zabronionych czynności, doprowadzenia do najbliższej jednostki Policji, poinformowania o ujęciu i jego przyczynach oraz uprzedzenia o obowiązku zastosowania się do wydawanych poleceń, zażądania od osoby ujętej dobrowolnego wydania broni lub innego niebezpiecznego narzędzia, które mogą służyć do popełnienia przestępstwa lub wykroczenia albo stanowić dowody rzeczowe lub podlegać przepadkowi, i sprawdzenia, czy osoba ta zastosowała się do żądania (w przypadku odmowy wydania, odebrania oraz zabezpieczenia broni i innych niebezpiecznych narzędzi), wylegitymowania osoby ujętej w celu ustalenia jej tożsamaości, niezwłocznego doprowadzenia ujętej osoby do najbliższej jednostki Policji i przekazania jej w celu wykonania dalszych czynności służbowych, a także udokumentowania faktu żądania i odebrania broni i innych niebezpiecznych narzędzi oraz przekazania ich Policji. Przy podejmowaniu określonych czynności strażnik w uzasadnionych przypadkach ma prawo użycia środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art. 14 ust. 2 ustawy. Wskazane czynności powinny być wykonywane w sposób możliwie najmniej naruszający godność ludzką oraz dobra osobiste osoby, w stosunku do której zostały podjęte. Strażnik ma obowiązek udzielenia pierwszej pomocy przedlekarskiej osobie ujętej, która ma widoczne obrażenia ciała lub utraciła przytomność. Ponadto określona pomoc musi być udzielona, jeżeli osoba ujęta żąda niezwłocznego zbadania przez lekarza, oświadczy, że cierpi na schorzenia wymagające stałego lub okresowego leczenia, którego przerwanie zagrażałoby jej życiu lub zdrowiu, a także jeżeli z posiadanych przez strażnika informacji lub z okoliczności ujęcia wynika, że osoba ujęta może być chora zakaźnie. Strażnik jest zobowiązany do sporządzenia i przekazania jednostce Policji, wraz z osobą ujętą, notatki zawierającej jej dane osobowe, czas, miejsce oraz przyczyny ujęcia.